Het komt niet zo vaak voor dat Brabant Water drinkwaterproductiebedrijven volledig vernieuwt en een nieuwbouw realiseert. Gebouwen hebben immers een lange levensduur. Maar loopt zo’n locatie op z’n eind, dan zetten we op tijd stappen. En maken we gelijk gebruik van de mogelijkheid een waterproductiebedrijf te verduurzamen. Bij de nieuwbouw in Schijf speelde onder andere een duurzame materiaalkeuze en het hergebruik van materialen een belangrijke rol. We geven graag een inkijkje in onze bewust natuurlijke keuzes bij dit project.

Juiste balans

Het uitgangspunt voor nieuwbouw is dat dit zo milieuvriendelijk mogelijk gebeurt. Maar niet ten koste van alles, vertelt Leon van der Wulp, senior engineer bouwkunde bij Brabant Water. “De kwaliteit van het drinkwater en de leveringszekerheid dienen we te waarborgen. En we kunnen de nieuwbouw ook niet tegen iedere prijs neerzetten. We werken immers met maatschappelijk geld. Het is een samenspel van factoren die met elkaar in balans moeten zijn, maar waar het milieu een zware stem heeft!”. Leon vervolgt: “We weten goed wat we willen op het gebied van duurzaamheid, wat er mogelijk is en we werken binnen Brabant Water goed samen om dit te realiseren”.

Peter Verbraak, senior engineer werktuigbouw bij Brabant Water vult aan: “Milieuvriendelijke keuzes maken in nieuwbouw is niet vanzelfsprekend en kun je ook niet alleen. Daar heb je alle afdelingen voor nodig. De afdeling inkoop is een belangrijke, maar ook de afdeling onderhoud en bedrijfsvoering. Het is belangrijk om met z’n allen vanuit dezelfde uitgangspunten naar nieuwbouw te kijken.”

Schijf

Op de locatie Schijf staat een complete zuivering met ontharding, gecombineerd in een gebouw met een separate reinwaterkelder. Deze ontharding voldeed niet meer aan onze eisen. Het was tijd voor een modern processysteem, die ook al op diverse andere locaties draait, in een nieuw jasje. Wanneer de nieuwbouw operationeel is, wordt de oudbouw pas gesloopt, zodat er geen onderbreking is van de drinkwater productie en -levering.

Wensenlijst

Aan het begin van dit project is een hele lijst opgesteld van ideeën en mogelijkheden voor duurzame keuzes op het gebied van milieu, energie, materiaalkeuze en hergebruik van materialen. Punt voor punt is er een afweging gemaakt om dit wel of niet door te voeren bij locatie Schijf.

Hergebruik materialen

Binnen onderhoud is sowieso al het credo om zoveel mogelijk materialen en componenten te hergebruiken. Peter legt uit: “We hebben Brabant Water breed gekeken welke materialen we voor Schijf en overige projecten konden hergebruiken, die nog niet op het einde van de levensduur zitten. Uit deze inventarisatie kwam bijvoorbeeld het noodstroomaggregaat van waterproductiebedrijf Macharen. Die locatie is gesloten, dus stond op de nominatielijst om verplaatst te worden. Voordat we überhaupt materiaal gaan hergebruiken, lopen we de onderhoudshistorie na en kijken we hoe deze heeft gepresteerd. Storingspompen gaan bijvoorbeeld niet mee. We moeten onze leveringszekerheid wel kunnen garanderen.”

Gesloten grondbalans

Ook was een gesloten grondbalans het uitgangspunt voor Schijf. Dit betekent dat we geen grond afvoeren, maar dat we ook geen extra grond halen van andere plekken. Leon zegt hierover: “We graven een groot gat waar de kelder van het gebouw en de fundering van de laagbouw en pelletbunker moeten komen. De vrijgekomen grond gebruiken we, om na de sloop van de oudbouw, dat gat mee op te vullen. Echter is de nieuwbouw een veel kleiner gebouw, waardoor we op de plek van de oudbouw een aardig gat overhouden. Die kuil krijgt een nieuwe bestemming, namelijk een wadi waar alle schone waterstromen die van het gebouw afkomen, kunnen worden opgevangen en hier in de bodem kunnen infiltreren.”

Andere voorbeelden van duurzame materiaalkeuzes:

  • Hergebruik van de huidige bestrating;
  • Toepassing van puingranulaat van hergebruikt materiaal voor fundatie van de wegen;
  • Toepassing van beton dat 20% granulaat als toeslagmateriaal bevat;
  • De wortels van de gerooide bomen van het terrein, worden als afzetting gebruikt;
  • De keuze voor 100% recyclebaar dakbedekking;
  • Keuze voor hard plaatmateriaal in de isolatie in plaats van glaswol of steenwol, dat gemakkelijk wegwaait tijdens sloop.

Sloop oudbouw

Het oude gebouw draait door totdat de nieuwbouw gereed is. “De insteek is om alle materialen uit het gebouw een nieuwe bestemming te geven. Voor zover het mogelijk is”, aldus Leon. “We hebben een lijst wat bruikbaar is en wat we willen hergebruiken. Maar dat kan pas als het gebouw buiten bedrijf is gesteld. Niet nu al. Die materialen gaan naar ander locaties of worden in beheer gehouden als back-up.

De sloop van de oudbouw willen we ook graag op maatschappelijk verantwoorde manier vorm geven. En daar passende aannemers voor zoeken. Met dat plan gaan we de komende tijd aan de slag. We laten ons graag verrassen met inventieve oplossingen en toepassingen”, lacht Leon.

Energiezuinig

Bij Schijf wordt ook fors ingezet op energiebesparing. De eerste grote besparing wordt gerealiseerd door slechts één gebouw neer te zetten, in plaats van vier separate gebouwen voor de diverse stappen in het proces om drinkwater te maken.

Daarnaast is er op veel andere fronten gekeken naar energiezuinige oplossingen. Soms kleine oplossingen, maar wel hele nuttige. Een aantal voorbeelden:
 

  • Om de E&PA ruimtes te koelen maken we geen gebruik van airco’s, maar van de reeds aanwezige koude (proces)lucht.
  • De laagbouw heeft een dik pakket dakisolatie met daarop een vegetatiedak. Bij buien buffert het vegetatiedak het hemelwater en geeft het daarna ook geleidelijk af. De combinatie van vegetatiedak en het dikke pakket isolatie heeft ook een positief effect op het binnenklimaat. Dit warmt minder snel op waardoor er minder snel gekoeld hoeft te worden.
  • Zonwering op de ramen waarmee we voorkomen dat de zon te hard naar binnen schijnt en we weer koeling nodig hebben. De ruimtes waarin mensen verblijven zijn ook bewust aan de noordkant van het gebouw geplaatst.
  • We passen overal LED-verlichting toe.
  • In de processen passen de energiezuinige motoren toe; de nieuwe norm IE4 motoren.
  • Door bij het oppompen van grondwater een andere werkwijze te hanteren (verwijderen smoorklep) in combinatie met de inzet van pompen met diverse capaciteiten, hebben we noemenswaardig minder energieverlies.

 

In de toekomst verwachten Leon en Peter dat Brabant Water nog bewuster gaat inzetten op materiaalkeuze. Maar ook dat het design van een gebouw nog meer laat zien dat het een duurzaam proces herbergt en dat het nog meer opgaat in de omgeving. De nieuwbouw van Schijf zal in 2021 in gebruik worden genomen.

Ook interessant