Gezond en voldoende water uit de kraan. Het lijkt zo vanzelfsprekend, maar dat is het niet. De watervraag stijgt hard door bevolkingsgroei en toenemend persoonlijk watergebruik. Om ook in de toekomst voldoende drinkwater te leveren voor Kruisland en West-Brabant, is het nodig om hier meer drinkwater te maken. Daarom onderzoekt Brabant Water in afstemming met de provincie Noord-Brabant of het gebied ten noordoosten van Kruisland in de nabije toekomst geschikt is om water uit de grond te halen voor drinkwater. Ook onderzoeken we hoe dat het beste kan in goede balans met natuur, landbouw en de omgeving. 

1. Locatie 

In de afgelopen jaren hebben de provincie en Brabant Water met gemeenten, natuur-, landbouw- en waterorganisaties gezocht naar een kansrijke locatie voor grondwaterwinning in West-Brabant. Er is gekeken naar een locatie waar de effecten op de omgeving minimaal zijn. Hieruit kwam de omgeving van Kruisland naar voren. Brabant Water heeft hier grond gekocht om verder onderzoek te doen naar de mogelijkheden. Door deze grondaankoop kunnen we samen met de omgeving kijken welke kansen en uitdagingen er liggen voor een potentiële drinkwaterwinning. 

Een uitgebreide uitleg van de zoektocht en afwegingen is te vinden in het startdocument.

2. Op zoek naar win-win

We zoeken in dit traject nadrukkelijk verbinding met de omgeving.  Daarom is er vanaf het begin van het traject een klankbordgroep actief. In deze klankbordgroep zitten o.a. Waterschap Brabantse Delta, gemeente Halderberge, gemeente Steenbergen, ZLTO, de Brabantse Milieu Federatie, omgevingsdienst Zuidoost Brabant, provincie Noord-Brabant en Dorpsraad Kruisland.

Daarnaast zoeken we de nadrukkelijke verbinding met buren, bewoners, gemeente, boeren en andere omgevingspartijen. 

Boorstelling onttrekkingsput

Foto van vergelijkbare onttrekkingsput

Foto: er wordt geboord om een onttrekkingsput te maken.

Foto van een waarnemingsput

Foto van waarnemingsput

Foto: een waarnemingsput.

3. Aanpak

De eerste stap in een verkenning voor de mogelijke nieuwe locatie voor grondwaterwinning is onderzoeken waar dit het beste zou passen. Daarbij komt veel kijken.

We hebben de volgende stappen gezet:

  • Locatiekeuze: we hebben uitgezocht in welk gebied een winning het beste zou passen.
  • Verkenning: we hebben contact met de omgeving en kansen en knelpunten opgehaald.
  • Meten: we hebben een meetnet aangelegd om meer inzicht in het watersysteem te krijgen.
  • Grondaankoop: we hebben een geschikt perceel aangekocht in Kruisland, gemeente Steenbergen.
  • Natuur: we zijn gestart met ecologisch onderzoek, om de betekenis van de winning voor natuur in de omgeving te bepalen.

4. In 2022

In 2022 werken we aan een pompproef om meer inzicht te krijgen in de bodemopbouw, het grondwatersysteem en de grondwaterkwaliteit. De proefopstelling bestaat uit één onttrekkingsput op de hoofdlocatie aan de Engelseweg in Kruisland en elf diepe meetpunten op verschillende locaties binnen een straal van twee kilometer rondom de onttrekkingsput. Stappen:

  1. Januari tot en met juli 2022: zorgvuldig boren, installeren en afwerken van 250 meter diepe onttrekkingsput en meetpunten.
  2. Najaar 2022: Onttrekken van het grondwater, meten van de waterkwaliteit en inzicht krijgen in de effecten van de onttrekking op de omgeving.
  3. Eind 2022/begin 2023: op basis van de onderzoeksresultaten, ecologische analyses en belangen uit de omgeving wordt besloten of er een volgende stap wordt genomen richting een waterwingebied voor drinkwater. Omwonenden en belangenpartijen worden nauw betrokken.
     

Bekijk het filmpje en ontdek hoe het boren van een onttrekkingsput en meetpunt werkt. 

5. Plattegrond van het perceel

De groene bolletjes vertegenwoordigen de elf meetpunten. Bij de blauwe stip in het omkaderde gebied komt de onttrekkingsput.

Plattegrond van het perceel

6. In 2023

Op basis van de onderzoeksresultaten, ecologische analyses en belangen uit de omgeving wordt begin 2023 besloten of er een volgende stap wordt genomen richting een waterwingebied voor drinkwater. Mogelijk komt in Kruisland binnen vijf jaar een nieuwe winlocatie waar 3,5 miljoen m3 grondwater per jaar wordt onttrokken voor drinkwater. Dit is voor Brabantse begrippen een relatief kleine winlocatie. 

We onderzoeken deze locatie omdat uit eerder onderzoek blijkt dat de effecten hier minimaal zijn. We onderzoeken nu of en welke effecten kunnen optreden. De uitkomsten zijn van invloed op de keuze of we de volgende stap zetten richting een waterwingebied.

  • Zo onderzoeken we bijvoorbeeld mogelijke droogteschade. Brabant Water zet zich in om het effect van een eventuele waterwinning zoveel mogelijk te voorkomen en te beperken. Waar het kan, compenseren we deze effecten met maatregelen. Als ondanks deze maatregelen schade niet voorkomen kan worden, dan kan men aanspraak maken op regelingen.
  • Grondzetting verwachten we niet of nauwelijks, maar onderzoek moet hierover uitsluitsel geven.
  • Bij een nieuwe winlocatie wordt een grondwaterbeschermingsgebied en/of boring vrije zone ingesteld. Dit heeft gevolgen voor bijvoorbeeld gebruik van bestrijdingsmiddelen en voor geothermie. Brabant Water en de provincie geven hier voorlichting over en dragen waar mogelijk alternatieven aan, bijvoorbeeld in samenwerking met de lokale land- en tuinbouwers.
  • Belangrijk is de samenstelling van de bodem en de kwaliteit van het grondwater. Ook dat wordt in 2022 met de proefboringen onderzocht.

7. Voor Kruisland en West-Brabant

Als er een nieuwe bron voor drinkwater komt in Kruisland, dan wordt het grondwater getransporteerd naar het drinkwaterproductiebedrijf in Wouw. Vanuit Wouw wordt het drinkwater verdeeld over West-Brabant. Hieronder een lijst met de dorpen waarvoor het nieuwe drinkwater bedoeld is:

Kerkdorp Gemeente
Kruisland Steenbergen
De Heen Steenbergen
Kladde  Steenbergen
Nieuw Vossemeer Steenbergen
Steenbergen Steenbergen
Welberg Steenbergen
Wouw Steenbergen
Wouwse Plantage Roosendaal
Heerle Roosendaal
Moerstraten Roosendaal
Bergen op Zoom Bergen op Zoom
Anna Jacobapolder Tholen (Zeeland)
Sint Philipsland Tholen (Zeeland)

8. Gezamenlijke kansen

Een eventuele nieuwe grondwaterwinning brengt ook kansen met zich mee. Het is bijvoorbeeld mogelijk dat het waterwingebied ingericht wordt als een gebied waar gerecreëerd kan worden of waar verdere natuurontwikkeling plaatsvindt.

In afstemming met de omwonenden en betrokkenen verkennen we de wensen en mogelijkheden. Ook de inwoners van Kruisland betrekken we graag bij het inrichtingsplan voor het toekomstige waterwingebied.

9. Heeft u vragen over dit project?

Neem dan gerust contact op met omgevingsmanager Eric van de Lockant: [email protected]

In heel Brabant werken we samen met onze waterpartners aan een duurzame watervoorziening voor de toekomst. Een afspraak daarbij is dat we in Brabant niet meer grondwater gebruiken als bron voor drinkwater. Daarnaast zetten we ook sterk in op minder watergebruik en we werken aan andere typen bronnen, voor de productie van (drink)water, zoals brak grondwater.